Elke zelfstandige betaalt sociale bijdragen aan een sociaal verzekeringsfonds. Als starter betaal je eerst een voorlopig bedrag, en pas jaren later wordt afgerekend op wat je echt verdiende. Wie dat niet weet, schrikt van een rekening in jaar drie. Wie het wel weet, legt elk kwartaal iets opzij en slaapt rustig.
Hoe de bijdrage berekend wordt
Je bijdrage is een percentage van je netto belastbaar beroepsinkomen als zelfstandige: grofweg je omzet min je beroepskosten. Voor 2026 gelden deze percentages:
| Deel van je jaarinkomen | Bijdrage |
|---|---|
| Tot € 75.024,54 | 20,5% |
| Van € 75.024,54 tot € 110.562,42 | 14,16% |
| Boven € 110.562,42 | Geen bijdrage meer |
Daarbovenop rekent je sociaal verzekeringsfonds beheerskosten aan, meestal enkele procenten van je bijdrage. Je betaalt per kwartaal, uiterlijk op de laatste dag van het kwartaal.
Minimumbijdragen
| Statuut | Minimum per kwartaal (2026) |
|---|---|
| Hoofdberoep | € 890,42, zonder beheerskosten. Dat stemt overeen met een jaarinkomen van € 17.374,08. Verdien je minder, dan betaal je toch dit bedrag. |
| Bijberoep | Geen bijdrage als je jaarinkomen onder € 1.922,16 blijft. Daarboven minimaal € 98,51 per kwartaal, en verder 20,5% van je inkomen. |
In bijberoep betaal je dus pas echt veel als je zaak goed draait. Wat je in bijberoep netto overhoudt, met belastingen erbij: bijberoep: wat hou je over? En hoeveel je mag bijverdienen naast een uitkering of je job: hoeveel mag je bijverdienen?
Waarom starters later nog een rekening krijgen
Je bijdrage hangt af van je inkomen, maar dat inkomen is pas definitief bekend als je belastingaanslag er is. Voor starters is dat een probleem: er is nog geen inkomen om op te rekenen. Daarom werkt het zo:
- De eerste drie jaar betaal je voorlopige bijdragen. Standaard is dat de minimumbijdrage. Verwacht je meer of minder te verdienen, dan kan je je fonds vragen om op een eigen schatting te rekenen.
- Later volgt de regularisatie. Zodra de belastingdienst je echte inkomen van dat jaar doorgeeft, rekent je fonds de bijdrage opnieuw uit. Betaalde je te weinig, dan krijg je een rekening voor het verschil. Betaalde je te veel, dan krijg je geld terug.
Die regularisatie komt meestal pas twee jaar na het jaar zelf. Draait je eerste jaar goed en betaalde je alleen het minimum, dan kan dat een flinke rekening zijn, en die komt bovenop je voorlopige bijdragen van dat moment.
Een voorbeeld
Tom start in hoofdberoep als tuinaanlegger. In zijn eerste jaar verdient hij netto € 30.000. Hij betaalt het voorlopige minimum: 4 × € 890,42 = € 3.561,68.
- Zijn echte bijdrage voor dat jaar: 20,5% van € 30.000 = € 6.150, of ongeveer € 1.537 per kwartaal.
- Bij de regularisatie moet hij dus nog ongeveer € 2.588 bijbetalen, plus beheerskosten.
Vereenvoudigd: de beheerskosten komen er nog bij, en de percentages en grenzen veranderen jaarlijks.
Hoe je de rekening voor blijft
- Zet elk kwartaal opzij wat je echt verschuldigd zal zijn. Reken met 20,5% van wat je verdient, niet met het minimum dat je betaalt. Een aparte spaarrekening helpt.
- Of betaal vrijwillig meer. Je kan je fonds vragen je voorlopige bijdragen te verhogen, of gewoon extra storten. Dat heeft een voordeel: sociale bijdragen zijn aftrekbaar als beroepskost in het jaar dat je ze betaalt.
- Vergeet de belastingen niet. Bovenop je sociale bijdragen betaal je personenbelasting. Daarvoor bestaan voorafbetalingen. Vraag je boekhouder wat voor jou slim is.
Primostarter: een lagere start
Start je voor het eerst als zelfstandige in hoofdberoep en verwacht je een laag inkomen, dan kan je in je eerste vier kwartalen lagere voorlopige bijdragen vragen dan het gewone minimum. Dat kan als je inkomen onder € 8.972,07 blijft. Let op: bij de regularisatie wordt alsnog afgerekend op je echte inkomen, en minder betalen kan gevolgen hebben voor je sociale rechten. Je sociaal verzekeringsfonds zegt je welk bedrag voor jou geldt.
Als je te laat betaalt, of niet kan betalen
- Te laat: je betaalt een verhoging van 3% per kwartaal, en op 1 januari nog eens eenmalig 7% op wat dan nog openstaat.
- Tijdelijk niet kunnen betalen: vraag je fonds om een afbetalingsplan. Neem contact op vóór de vervaldag, niet erna.
- Vrijstelling: wie echt in moeilijkheden zit, kan vrijstelling van bijdragen vragen. Starters moeten daarvoor eerst vier kwartalen zelfstandige zijn. Let op: kwartalen met vrijstelling tellen niet mee voor je pensioen, tenzij je ze binnen vijf jaar alsnog betaalt.
Wat je ervoor krijgt
Sociale bijdragen zijn geen belasting zonder tegenprestatie. Je bouwt er je pensioen mee op, en ze geven je recht op onder meer ziekte- en invaliditeitsuitkeringen, moederschapsrust en geboorteverlof, en het overbruggingsrecht als je zaak moet stoppen. Je fonds kan je uitleggen wat dat voor jouw situatie betekent.
Waar je deze week begint
- Schat je netto inkomen van dit jaar.
- Reken 20,5% ervan uit, en trek af wat je al aan voorlopige bijdragen betaalde. Dat verschil zet je opzij.
- Reken je prijzen na met de uurtarief-tool: zitten je bijdragen erin?
Verder lezen
Bedragen voor 2026, nagekeken in oktober 2026 bij het RSVZ en sociale verzekeringsfondsen. De bedragen worden jaarlijks aangepast, en regels kunnen intussen veranderd zijn. Dit is algemene uitleg: je sociaal verzekeringsfonds kent je eigen situatie.